თვითშეფასების კითხვარი

რას დაეფუძნა მასწავლებლის საქმიანობის დაწყების, პროფესიული ზრდისა და კარიერული წინსვლის სქემის ფარგლებში გამოყენებული თვითშეფასების კითხვარი?

თვითშეფასების კითხვარი დაეფუძნა მასწავლებლის პროფესიულ სტანდარტს. თვითშეფასების საფუძველზე მასწავლებელი საკუთარ საქმიანობას აფასებს მას­წავლებლის პროფესიული სტანდარტით გათვალისწინებული ორი მიმართულებით – მოსწავლის შედეგზე ორიენტირებული სასწავლო პროცესის მართვა და პროფე­სიული განვითარება.

რა პერიოდულობით ავსებს მასწავლებელი თვითშეფასების კითხვარს?

სქემაში ჩართული ნებისმიერი სტატუსის მქონე მასწავლებელი ყოველი სას­წავლო წლის დასაწყისში ავსებს თვითშეფასების კითხვარს და აფასებს საკუთარ საქმიანობას.

როგორია თვითშეფასების კითხვარის სტრუქტურა?

თვითშეფასების კითხვარი შედგება ორი მიმართულებისაგან. ესენია: 1. სასწავ­ლო პროცესის მართვა და 2. პროფესიული პასუხისმგებლობები, რომლებიც, თავის მხრივ, განაწილებულია სფეროებად, ქვესფეროებად, ბლოკებად და პუნქტებად. თითოეული პუნქტი შესაძლებელია განვიხილოთ როგორც ინდიკატორი. მასწავ­ლებელი თითოეულ პუნქტთან საკუთარი პრაქტიკის შესაბამისობას აფასებს ოთხ­დონიანი შეფასების სკალით. შეფასების თითოეული დონე მიუთითებს, იყენებს თუ არა მასწავლებელი ამა თუ იმ პუნქტში მოცემულ დებულებას პედაგოგიური საქმი­ანობისას და რა ინტენსიურობით. ასევე, შეფასების კითხვარში, თითოეული პუნქტის გასწვრივ, მოცემულია გრაფა, რომელსაც მასწავლებელი მონიშნავს იმ შემთხვევა­ში, თუ კონკრეტული პუნქტი არ შეესაბამება მის პედაგოგიურ პრაქტიკას, კერძოდ, მისი საგნის სპეციფიკას. მაგ., თუ სპორტის მასწავლებელი ავსებს თვითშეფასების კითხვარს და უნდა შეაფასოს პუნქტი – რამდენად, თხოვს მოსწავლეებს, რომ ერ­თმანეთთან დააკავშირონ სხვადასხვა წყაროდან მიღებული ცოდნა ან სხვადასხვა ელემენტისაგან შექმნან ახალი სტრუქტურა, ის მონიშნავს გრაფას – არ შეესაბამება ჩემს პრაქტიკას, რადგან ამგვარი აქტივობის განხორციელება სპორტის გაკვეთი­ლებზე არ არის გათვალისწინებული.

თითოეულ ქვესფეროში მოცემული პუნქტების შევსების შემდეგ მასწავლებელი ახდენს თვითრეფლექსიას, იხსენებს მაგალითებს საკუთარი პედაგოგიური პრაქტი­კიდან, რომლებიც წარმოადგენენ მტკიცებულებებს, რა აქტივობებს ახორციელებდა მასწავლებელი ქვესფეროში მოცემული ინდიკატორების დასაკმაყოფილებლად. იმ შემთხვევაში, თუ მასწავლებლმა თვითშეფასებით აღმოაჩინა, რომ ამ კონკრეტულ ქვესფეროში გასაუმჯობესებელი აქვს რომელიმე პუნქტი, ის სახავს გზას, თუ როგორ, რა აქტივობების განახორციელებით არის შესაძლებელი ამ ხარვეზების აღმოფხვრა.

როგორ უნდა გადაამოწმოს მასწავლებელმა, რამდენად ობიექტურია იგი სა­კუთარი საქმიანობის შეფასებისას? ყველასათვის ცნობილია, რომ მასწავლებლის თითოეული ქმედება პირდაპირ აისახება მოსწავლეთა ქცევაზე. სწორედ ამიტომ, თვითშეფასების კითხვარში ყოველი ქვესფეროს ბოლოს აღწერილია მოსწავლე­თა სასურველი ქცევა, რომელიც პირდაპირი მაჩვენებელია, რამდენად შეესაბამება მასწავლებლის ქმედება ქვესფეროში მოცემულ თითოეული პუნქტის დებულებას.

                       რაში დაეხმარება მასწავლებელს თვითშეფასების შედეგები?

·         თვითშეფასების კითხვარი შეიძლება განვიხილოთ, როგორც მასწავლებლის მხარდამჭერი ინსტრუმენტი, რომლის ძირითადი მიზანია, მასწავლებელმა დაადგი­ნოს, რამდენად შეესაბამება მისი ცოდნა, უნარები და დამოკიდებულებები მასწავ­ლებლის პროფესიულ სტანდარტის მოთხოვნებს, გამოავლინოს და გააანალიზოს საკუთარი ძლიერი და სუსტი მხარეები და პროფესიული განვითარების შესაბამისი აქტივობებით გაიუმჯობესოს პრაქტიკა, რაც, თავის მხრივ, დაეხმარება სქემით გათ­ვალისწინებული დანარჩენი აქტივობების წარმატებით განხორციელებაში.

·         მაგალითად, თუ მასწავლებელი თვითშეფასების კითხვარზე მუშაობისას აღ­მოაჩენს, რომ უჭირს საკუთარი „პედაგოგიური საქმიანობის დროს წამოჭრილი პრობლემების იდენტიფიცირება, შესაბამისი ინფორმაციის შეგროვება, შეგროვილი ინფორმაციის გაანალიზება, გადაჭრის ეფექტიანი გზების განსაზღვრა, ინტერვენცი­ების განხორციელება და მათი ეფექტიანობის შეფასება“ (იხ. მასწავლებლის თვით­შეფასების კითხვარი), იგი გეგმავს პროფესიული განვითარების სხვადახვა აქ­ტივობას აღნიშნული ხარვეზის აღმოსაფხვრელად. ეს აქტივობები შეიძლება იყოს: პრაქტიკის კვლევის ტრენინგის გავლა, კვლევის შესახებ პროფესიული ლიტერატუ­რის გაცნობა, იმ კოლეგის პრაქტიკის გაზიარება, რომელსაც აქვს კვლევის გამოც­დილება და ა.შ.

როგორ ფასდება თვითშეფასების კითხვარი?

მიუხედავად იმისა, რომ თვითშეფასების კითხვარი არის სქემით განსაზღვრული სავალდებულო აქტივობა ნებისმიერი სტატუსის მოსაპოვებლად თუ შესანარჩუნებ­ლად, იგი არ ფასდება განმსაზღვრელი შეფასებით. ეს იმას ნიშნავს, რომ თვითშე­ფასებაში მასწავლებელს არ მიენიჭება კრედიტქულა. მას აქვს მხოლოდ განმავი­თარებელი ფუნქცია.